يك متخصص زنان، زايمان و نازايي با بيان اين كه تولد فرزند، ديگر براي خانوادهها تنها يك سرگرمي محسوب نميشود به تشريح علل موفقيت برنامههاي تنظيم خانواده در ايران و راههاي نوين پيشگيري از بارداري پرداخت.
به گزارش “سلامت نيوز” دكترملك منصوراقصي عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران در گفتگو با ايسنا با بيان اين مطلب افزود: علاوه بر افزايش آگاهي خود مردم در خصوص رشد و تربيت فرزندان و پي بردن به سختي انجام اين كار به طور مطلوب، استانداردسازي وسايل پيشگيري از بارداري و اطمينان بخشي به مردم در مورد بيضرر بودن اين مسايل از ديگر علل موفقيت برنامههاي تنظيم خانواده در ايران است.
وي درمجموع بالا رفتن سطح شعور اجتماعي و خواست مردم و همچنين افزايش فشارهاي اجتماعي و اقتصادي را از عوامل اصلي مؤثر در كاهش رشد جمعيت دانست و ادامه داد: در حال حاضر برنامههاي كنترل جمعيت در كشور از نتايج مطلوبي برخوردار شدهاند به طوري كه پيش بيني ميشود رشد جمعيت در ايران طي چند سال آينده به سمت منفي نيز سوق پيدا كند اما با اين وجود هنوز در بسياري از موارد بارداري هاي ناخواسته روي ميدهد كه اين امرعلاوه بر به خطر انداختن سلامت بارداري، در كنترل رشد جمعيت نيز به طور كل اختلال ايجاد ميكند.
تنوع امكانات پيشگيري از بارداري در ايران كم است
اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران، مهمترين دليل بروز بارداريهاي ناخواسته را عدم ارائه اطلاعات لازم و كافي به خانوادهها در خصوص همه انواع وسايل و راههاي پيشگيري از بارداري عنوان كرد و گفت: هم اكنون تمامي وسايل و امكاناتي كه در زمينه پيشگيري از بارداري در كشورهاي پيشرفته دنيا مورد مصرف قرار ميگيرد در ايران نيز با تنوع كمتري موجود است؛ براي مثال در كشورهاي اروپايي 30 نوع قرص ضدبارداري توليد ميشود كه اين ميزان در ايران به پنج نوع قرص توليدي و وارداتي كاهش مييابد.
وي افزود: اما اين كاهش سطح تنوع، تاثيري بر خواست مردم جهت پيشگيري از بارداري با استفاده از قرصهاي ضد حاملگي ايفاء نميكند؛ لذا امكانات پيشگيري از بارداري و تنظيم خانواده در كشور كافي اما كم تنوع است ولي نميتوان اين امر را عاملي در جهت بروز حاملگي هاي ناخواسته دانست.
LD،HD و ديان پرمصرف ترين قرصهاي ضد بارداري در كشور
«مارولون»، قرص ضد بارداري جديدي با عوارض كمتر
دكتر اقصي در ادامه به پنج نوع قرص ضدبارداري توليدي و وارداتي در ايران اشاره و بيان كرد: در حال حاضر سه نوع قرص LD ،HD و ديان كه از قرصهاي قديمي ضد حاملگي هستند در ايران توليد شده و بيشترين سطح عرضه و مصرف را به خود اختصاص دادهاند. اما قرص ضد بارداري جديدي نيز به نام «مارولون»(Marvelon) در حال حاضر در كشور عرضه ميشود كه از كيفيت بسيار خوبي برخوردار بوده و مصرف آن به عنوان يكي از مطمئنترين قرصهاي پيشگيري از بارداري توصيه ميشود. اين قرص از كشور هلند وارد شده و در ايران بسته بندي و عرضه ميشود.
وي افزود: قرص ضد بارداري مارولون از ماهيت پروژسترون متفاوتي برخوردار است، علاوه بر اين عوارض انواع قرصهاي ديگر از جمله افزايش وزن را ندارد، تاثير مطلوبي نيز بر روي پوست بر جاي گذاشته و در مجموع درصد شكست و عدم موفقيت در پيشگيري از بارداري را بسيار كاهش ميدهد.
اين متخصص زنان، زايمان و نازايي، قرص تريفازيك سه را نيز پنجمين نوع قرص مصرفي در ايران خواند و اظهار كرد: علاوه بر اين پنج نوع قرص ضد بارداري، قرصهايي نيز به كشور وارد ميشوند كه از كيفيت بسيار بالايي برخوردارند اما هنوز وارد فارماكوپه ايران نشده و به صورت تك نسخهيي تجويز ميشوند.از اين ميان ميتوان قرص ضد بارداري ياسمين را يكي از پر فروش ترين قرصهاي جهان دانست.
ايجاد تنوع در قرصهاي ضد حاملگي بر كاهش سطح شكست اين روش مؤثر است
وي برلزوم ايجاد تنوع در انواع قرصهاي ضدبارداري حتي در سطح ظاهراعم از تغيير قوطي و رنگ تاكيد كرد و به ايسنا، گفت: ايجاد تنوع هر چند در ظاهر قرصها با تركيبات مشابه صورت گيرد، ميتواند نقش موثري در افزايش باور افراد بر مؤثر بودن آن قرص در پيشگيري از بارداري ايفاء كرده و اميد افراد را به كاهش سطح شكست در اين زمينه افزايش دهد.
اين عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران در گفتوگو با ايسنا تصريح كرد: در حال حاضر به طور كل علاوه بر مصرف قرصهاي ضد بارداري ، 8 تا 10 روش ديگر پيشگيري از حاملگي نيز در دنيا موجود است كه رايج ترين آنها را ميتوان استفاده از IUD ، مصرف كاندوم و بستن لولههاي منتقل كننده اسپرم در مردان و لولههاي بارور كننده تخمك در زنان عنوان كرد.
تصورات غلط نسبت به امكانات موجود درعدم استفاده مطلوب افراد از روشهاي پيشگيري از بارداري موثر است
اثرات قرصهاي ضد بارداري در كشورهاي مختلف متفاوت است
وي مهمترين معضل موجود در زمينه پيشگيري از بارداري در كشور را عدم استفاده مطلوب افراد از امكانات و روشهاي جلوگيري موجود خواند و بيان كرد: با وجود اين كه در حال حاضر امكانات ، سطح آگاهي و علاقه در پيشگيري از حاملگي در كشور مطلوب است اما سطح استفاده مطلوب از اين امكانات به نسبت كشورهاي اروپايي بسيار پايين تراست كه مهمترين علت اين معضل را ميتوان داشتن تصورات نادرست نسبت به برخي از امكانات موجود دانست.
وي ادامه داد: براي مثال، بسياري از افراد از مصرف قرصهاي ضد بارداري پرهيزميكنند به تصوراين كه اين قرص افزايش وزن را به دنبال خواهند داشت.اما بايد توجه داشت كه اثرات قرصهاي ضدبارداري در كشورهاي مختلف متفاوت است، مثلا ايجاد پرمويي به دليل مصرف اين قرصها در زنان كشورهاي مديترانه بيش از كشورهاي اروپايي ديده ميشود. لذا نبايد اثرات انواع روشهاي پيشگيري از بارداري به ويژه قرصها را در كشورهاي گوناگون يكسان دانست زيرا بررسي مضرات و محسنات انواع روشها و قرصهاي ضد بارداري نيازمند انجام مطالعات مستمر و تحقيقات به روز است.
نارضايتي در مصرف قرص در ايران بيش از ساير كشورهاست
اين متخصص زنان، زايمان و نازايي با تاكيد بر اين كه براي شناسايي دقيق عوارض دارو در هر جامعه بايد مطالعات دقيق صورت گيرد، اظهار كرد: فرمولاسيون و تركيب قرصهاي توليد داخل ايران با ساخت كشورهاي ديگر مشابه است اما تغييرات كوچك سطحي اثرات متفاوتي از آنها بر روي افراد ايجاد ميكند، لذا تركيبات دارويي مختلف اثرات متفاوتي پديد ميآورند كه بسياري از افراد بدون توجه به اين امر و بدون انجام مطالعات دقيق در مورد عوارض انواع قرصهاي ضدبارداري در جوامع مختلف، اين داروها را منبع بروز عوارضي مانند چاقي يا اختلال اعصاب ميدانند.
به گفته وي، اين معضل را ميتوان يكي از دلايل سطح بالاي نارضايتي در ايران در خصوص عوارض قرصهاي ضدبارداري بدون توجه به تاثيرات متفاوت آنها در كشورهاي گوناگون دانست.
فرصت انتخاب دادن به زوجها، اصلي ترين شرط موفقيت در يك روش پيشگيري از بارداري
دكتراقصي تاكيد كرد: بهترين شرايط پيشگيري از بارداري با كمترين درصد شكست زماني است كه همه امكانات و روشهاي جلوگيري از حاملگي فراهم بوده، اين امكانات به طور كامل به افراد معرفي شود و مهمترازهمه به خانوادهها جهت استفاده از مناسب ترين روش اجازه انتخاب داده شود.
وي ادامه داد: در بسياري از معايناتي كه براي استفاده از يكي از روشهاي جلوگيري در ابتداي ازدواج صورت ميگيرد، پزشك با تشخيص سطحي داشتن يا نداشتن برخي از امراض، راههاي مختلف پيشگيري از بارداري را تجويز ميكند،در حالي كه اين امر درصد موفقيت روش تجويز شده را بسيار كاهش ميدهد، زيرا بايستي پس از انجام معاينات لازم و تعيين وضعيت و شرايط سلامتي افراد به خانوادهها فرصت انتخاب روش مورد نظر داده شود كه اين امر 70 تا 80 درصد موفقيت در روش را تضمين ميكند.
روش هاي طبيعي، رايج ترين و برترين روش پيشگيري از بارداري در ايران
تداوم استفاده و كمترين سطح تداخل فرد، مهمترين شرط مناسب روشهاي پيشگيري از بارداري
اين عضوهيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران، تداوم استفاده را مهمترين شرط مطلوب بودن يك روش پيشگيري از بارداري عنوان كرد و گفت: در حال حاضر در ايران بيشترين روش مورد استفاده، برترين روش يعني پيشگيري از بارداري به كمك روش هاي طبيعي است كه به طور معمول 20 درصد يعني بيشترين احتمال حاملگي را در پي دارد.
وي همچنين به حداقل رساندن مشاركت فرد در روش پيشگيري از حاملگي را نيز از شاخصهاي اصلي مطلوب بودن يك روش خواند و بيان كرد: زوجهاي جوان بايد پس از انجام مشاورههاي لازم و پس از سنجش تمام مضرات و محسنات يك روش، بهترين راه پيشگيري از بارداري را انتخاب كرده و از اين طريق امنيت روش مورد نظر در پيشگيري از بروز بارداريهاي ناخواسته را افزايش دهند.