تجربههاي بهدستآمده از كشورهاي مختلف نشانگر اين است كه فساد اداری امري پيچيده، پنهان و متنوع است. از اين رو، مبارزه با آن نيز امري مستمر، طولاني و پيچيده بايد باشد. در حقيقت، فساد (در ابعاد اداري و ابعاد ديگر جامعه) مانند عفونت است كه اگر به اندام و پيكر جامعه راه يابد، اعضاي آن را يكي پس از ديگري عفوني می کند و از كار مي اندازد؛ چه بسا گسترش اين عفونت، كل پيكره جامعه را فاسد كند.
امروزه اصطلاح «سلامت اداري» را در برابر «فساد اداري» به كار مي برند. اين امر مدت زيادي است كه مورد توجه انديشمندان، صاحبنظران مختلف سازماني قرار گرفته است و تلاش كرده اند با ارایه تعاريف منطبق با اصول سازماني برای رعایت آن گام بردارند.
وجه اشتراك اغلب تعاريف ارائه شده درباره فساد دستگاهـهـاي دولتــــي را مي توان رشوه و سوءاستفاده از موقعيتهاي شغلي، براي نفع شخصي دانست. پيامدهاي فساد اداري نيز به شکل معضلات و ناهنجاريهايي همچون: سوءاستفاده از موقعيتهاي شغلي، رشوه خواری و اختلاس، كلاهبرداري، پارتيبازي، بيعدالتي، باجخواهي، ايجاد نارضايتي براي ارباب رجوع، سرقت اموال و داراييهاي سازمان، فروش اطلاعات محرمانه سازمان به ديگران، افشاي اطلاعات سري و محرمانه سازمان و نظاير آن است كه به صورت فردي، گروهي و سازمان يافته پديدار مي گردد و عوامل و زمينه هاي گوناگوني وجود دارند كه سبب پيدايش و گسترش و ترويج فساد اداري به صورت بالقوه و بالفعل ميشود. بر مبناي اين عوامل و زمينه ها مي توان راههايي را شناسايي كرد كه اثر بيشتري در كاهش و حذف پديده فساد اداري در سازمان دارند.
اگر سازمان را به صورت يك سامانه در نظر بگيريم، اين سيستم از خرده سامانه هاي گوناگوني تشكيل شده است كه يكي از مهمترين آنها منابع انساني است؛ بر همين اساس, در مبارزه با پديده فساد اداري، تمركز بر روي عواملي كه مستقيم به منابع انساني سازمان مربوط مي شود، مي تواند تأثير بيشتري در كاهش يا حذف فساد اداري در سازمان داشته باشد؛ هر چند, عوامل سازماني ديگري همچون: شفافيت قوانين اداري و … در اين زمينه مؤثرند.
فرهنگ سازماني به عنوان پديده اي كه از سياستها و رويكردهاي مديران رده بالاي سازماني نقش گرفته است, از جمله: عوامل ساخته شده منابع انساني سازمان است كه نقش مهمي در پيشگيري از بروز فساد در ادارات و سازمانها دارد.
صاحبنظران نسبت فرهنگ سازماني به سازمان را همچون نسبت شخصيت به فرد مي دانند كه نقش مهمي در شكل گيري رفتار فردي و سازماني دارد.
از آنجا كه فساد اداري (و انواع ديگر آن همچون فساد اقتصادي، سياسي و …) مي تواند تأثير زيادي بر روي توسعه جامعه بگذارد و بنا بر اهميتي كه فرهنگ سازماني به عنوان يكي از مهمترين عوامل پيشگيري كننده از بروز فساد اداري دارد
نیک صالحی
Just another WordPress.com weblogسلامت اداري چیست؟!
هنوز هیچ دیدگاهی دریافت نشده »
دیدگاه شما
HTML-Tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <pre> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>