نیک صالحی

Just another WordPress.com weblog

تابو چیست؟

تابو, يک منع قوي اجتماعي مرتبط با هر يک از حوزه هاي فعاليتهاي انسان يا رسوم اجتماعي است که مقدس و ممنوع شناخته مي شوند. شکستن تابو با مقاومت و حتي تکفير جامعه رو به رو مي شود. اين عبارت از زبان تونگان (Tongan) گرفته شده است که در بسياري از فرهنگها مرسوم است.
در آن جوامع، تابو ماهيتي مذهبي دارد. نخستین کاربرد اين عبارت در انگليسي به نوشته هاي جيمز کوک در 1777 میلادی  باز مي گردد.
هنگامي که چيزي يا عملي تابو محسوب شود، در اطراف آن يک سري منعها و ممنوعها به وجود مي آيد، درست مانند خط کشي دقيق بين مقدسان و مجرمان.
بعضي از رسوم يا کنشهاي تابو حتي بر اساس قانون نيز حراست مي شوند و نقض آنها با مجازاتهای  سنگين پاسخ داده مي شود.
تابوها ممكن است شامل اعمال و اشيا باشد؛ مانند ممنوعيتهاي غذايي (غذاي حلال در اسلام و کاشر در يهوديت، گياهخواري مذهبي و ممنوعيت آدمخواري)، ممنوعيتهاي مرتبط با فعاليتهاي جنسي و روابط انسانها (ممنوعيت ازدواج سفيدپوستان با افراد رنگين پوست، همجنس‏گرايي، زناي با محارم، روابط جنسي ميان انسان و حيوان، کودک خواهي و روابط جنسي با جسد مرده ها)، زشت دانستن عملکردهاي طبيعي بدن (مانند باد معده)، محدوديتها درباره مصرف مواد روانگردان، موارد مربوط به اعضاي جنسي (ختنه کردن دختران، تغيير جنسيت)، نمايش اعضاي بدن (قوزک پا در انگلستان زمان ملکه ويکتوريا، صورت زنان در عربستان سعودي و افغانستان و برهنگي در امريکا) و ممنوعيت در استفاده از زبان  اگر گستاخانه باشد.
هيچ تابويي جهاني نيست. اما بعضي از تابوها (مانند ممنوعيت روابط جنسي با کودکان) در همه  جوامع معتبر است. تابو ممکن است کارکرد اجتماعي داشته باشد, ولي بيشتر حتي پس از تغيير وضعيت اجتماعي و برطرف شدن پشتوانه هايش نيز به زندگي ادامه مي دهد. بنا بر همين استدلال، برخي بر اين باورند که به هنگام نبود شواهد تاريخي، مي توان از بررسي تابوها به وضعيت اجتماعي دوره هاي تاريخي پي برد.
تابو اغلب شامل صحبت درباره تابو نيز مي شود. اين مسئله سبب تغيير شکل تابو يا حتي تعويض لغت مربوط با تابو مي شود. برای نمونه, استفاده از کلمه «باد معده» واکنش منفي جامعه را بر نمي انگيزد؛ در حالي که عبارت عامیانه آن هنوز به عنوان تابوي اجتماعي محسوب مي‎شود، در ايران پذيرفتنی است و همه رعایت آن را ارزش می دانند. چون تابوها محصول شرايط بوم شناختي و اقتصادي جامعه است.
در همه جوامع, تابوها برای بقا و سلامت جامعه وضع شده اند. اما به مروز زمان و با پیشرفتهای اقتصادی و اجتماعی و فناوری و ارتباطی فراوان و لحظه ای تابوها شکسته می شوند – بویژه در کشورهای صنعتی و پیشرفته که همواره شاهد کودک آزاری و قتل و جنایتهايی هستیم که به وقوع می پیوندد

Advertisements

No comments yet»

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: