نیک صالحی

Just another WordPress.com weblog

خدای کودکان

خانه، نخستین مدرسه؛ و پدر و مادر، نخستین معلمان کودک‌اند. شما پدر يا مادر چگونه به پرسشهایی كه كودكتان از شما مي پرسد، پاسخ مي دهيد؟ 
  يكي از دغدغه‌هاي بشر، پرسش درباره خدا از سنين كودكي تا بزرگسالي است و پاسخ به آن ضرورت است و نقش مؤثري در رشد شخصيت و رفتار فردي و اجتماعي افراد دارد.
  به گفته كارشناسان، بذر «ايمان» در سالهاي اوليه زندگي فرد كاشته مي‌شود، گرچه، هر كودكي شخصيت ويژه‌اي دارد و راه خاص خودش را برای رشد مي‌پيمايد، اما الگوهاي مشتركي نيز در زمينه‌هاي گوناگون، از جمله رشد ايمان، با كودكان ديگر دارد. اين خصيصه و ويژگي مشترك تا 5 سالگي در همه كودكان یکسان است.
  درك كودكان 3 تا 6 ساله از خدا محدود است. به همين سبب كودك تا 6 سالگي تصوري انساني از خدا دارد.
یافته‌های نظرسنجي علمي نشان داد که كودكان در اين سن و سال درباره اين كه خدا چيست يا چه شكلي است و كجاست، درك درستي ندارند. به طوري كه بسياري از كودكان ادعا كردند؛ خدا را مي‌توان ديد، ولي كساني كه ديدن خدا را رد كردند، دليل خود را دوري خود از او و اينكه خدا در آسمانهاست، مي‌دانستند.
وقتي از آنها پرسيده شد: «آيا خدا را با دوربينی قوي مي‌توان ديد؟» بيش از 50% از كودكان شركت‌كننده در آزمون پاسخ مثبت دادند. جالب است بدانید که 90%  کودکان گفتند که خداوند در همه جا حضور دارد.
تصور کودکان 7 تا 9 ساله از خداوند بسيار خام و مادي و شبيه به يک انسان است. آنان معتقدند وي با صدايي شبيه به ما، سخن مي‌گويد، در بهشتي سكونت دارد كه در آسمانها قرار دارد، به صورت انسان به زمين آمده تا به مشكلات ما رسيدگي كند. اما كودكان 9 ساله تصورشان از خداوند بيشتر به انساني عالی مي‌ماند كه قدرت سحرآميزی دارد. او هم با صدايي همانند ما سخن مي‌گويد.
 در مجموع، كودكان در سنين 6 تا 9 سالگي مي‌كوشند تا خدا را متفاوت از انسان بيان كنند. همچنين برخي از آنان، خدا را موجودي نامريي و بصورت شعله آتش يا نور تصور مي‌كنند، ولي هنوز اعتقاد به ديده شدن خدا در ذهن آنها وجود دارد.
  از سوي ديگر، در پژوهشي كه چند سال پيش دكتر عزت ا… نادري و دكتر مريم سيف نراقي، استادان دانشگاه در همين مورد انجام دادند، مشخص شده است، درصد پاسخهاي نمي‌دانم يا بدون واكنش كودكان 6 تا 9 سال نسبت به كودكان 3 تا 6 سال كمتر است. اما پاسخهاي اين مقطع سني نيز ناتواني آنان را در درك مفهوم انتزاعي مانند «خدا» را روشن مي‌کند؛ و به عبارت دیگر، مادي بودن تصور آنان را از پروردگار مي رساند، به طوري كه87 % از كودكان اين مقطع سني به سؤال «آيا خدا همه جا هست؟» پاسخ مثبت دادند و 54%  به سؤال «آيا خدا در جاهاي خاص نيز هست؟» پاسخ منفي دادند.
* پاسخ كودكان 9 تا 13 ساله از پروردگار، در اين مقطع سني از نظر كمي و كيفي نشان‌دهنده توانمندي ذهني و عبور آنان از تصوير فوق انساني به تصوير فوق طبيعي درباره خداست؛ زيرا كودكان در اين دوره زندگي معتقدند خدا در همه جا – حتي در جاهاي خاصي كه گروه سني پايينتر، منكر آن بودند- وجود دارد و مي‌گويند: خدا با چشم مسلح نيز ديده نمي‌شود. اما تعداد كمي از آنان، همچنان خدا را به چيزهايي از قبيل نور، ابر، فرشته و… تشبيه مي‌كنند، ولي در مجموع اين كودكان، خدا را آفريننده جهان مي‌دانند و به برخي از صفات برجسته‌اش؛ مانند: دانا و توانا و قادر و بينا و شنوا و آگاه به تمام امور، اشاره مي‌كنند.
بررسيهای نادري و سيف نراقي نيز مؤيد همين نظر است؛ زيرا پاسخهاي كودكان 9 تا 13 سال از نظر كمي و كيفي نسبت به مقاطع سني پايين‌تر متفاوت است؛ به طوري كه 68% آنان به آفريننده و خالق بودن و ديگر صفتهای برجسته و خاص خداوند اشاره کرده‌اند و بسیاری از آنان، به اينكه خداوند در همه جا هست، حتي در جاهاي خاص معتقد بوده‌اند.
    صحبت درباره خدا و عظمت و جلالش، به انسان، احساس آرامش و امنيت مي‌بخشد و به ما يادآوري مي‌کند كه تنها  او جاويد است و بقيه همه فاني‌اند.

Advertisements

No comments yet»

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: