نیک صالحی

Just another WordPress.com weblog

ابن سينا

مرد متفکر یونانی در باغ بزرگ زیتون راه می رفت و چیزی زیر لب زمزمه می کرد. انگار داشت مسئله ای را برای خود توضیح می داد. می خواست خود را قانع کند و از برهان خویش به واقعیت برسد.
ارسطو بود که در باغ بزرگ زیتون با اندیشه های بزرگ خویش «مَشی» می کرد. چنین سیرکردنی بر روی تفکر پس از قرنها, آن قدر رشد کرد و بالید تا فلسفه «مشّاء» را بنیان نهاد. قرنها گذشته تا «معلم اولی» همچون ارسطو آمد و در بیان حقایق کوشید.
قرنها پس از او «معلم ثانی» يعني حکیم ابونصر فارابی فلسفه استدلالی حکمای یونان را تحکیم بخشید و با افزودن رابطه «عِلّت و معلول» بر لزوم وجود برهان, در حل مسایل فکری و وجودی تأکید کرد. فلسفه اسلامی شکل گرفت و حال, حکیمی از شهر بخارا آمد تا در تازه اي به روی علوم عقلی بگشاید. وي «حکیم بوعلی سینا» بود.
درباره ابن سينا
– حضرت والا! این کتاب را از من بخرید. به قیمت ارزان می فروشم.
– بوعلی اعتنایی نکرد و به راه خود ادامه داد.
– فقط به سه درهم می فروشم. جناب شیخ! صاحب کتاب به پول نیاز دارد.
– بوعلی عنوان کتاب را از نظر گذراند: «شرحی بر مابعدالطبیعه ارسطو», اثر ابونصر فارابی.
بوعلی دست در آستین برد و سه درهم به فروشنده داد و کتاب را خرید. هنوز چند قدم بیشتر دور نشده بود که متوجه معجزه اي شد.
«بارها و بارها کتاب مابعدالطبیعه را خوانده بودم, اما از آنچه ارسطو در کتاب خویش بیان می کرد, کلمه ای دستگیرم نشد. چهل بار کتاب را خواندم؛ به طوری که عبارتهاي آن در حافظه ام باقی ماند, اما معانی آنها بر من روشن نشد. تا اینکه شرح فارابی از مابعدالطبیعه ارسطو را از فروشنده دوره گرد خریدم. به محض این که آن را خواندم, معانی آن بر من روشن شد. خدا را شکر کردم؛ زيرا از خود مأیوس شده بودم و فکر می کردم راهی برای فهميدن به این کتاب وجود ندارد. کتاب را همچون گوهری در میان دستهایم می فشردم و مراقبش بودم. کوچه و بازار شلوغ  و ازدحام جمعیت کلافه کننده بود. می خواستم هر چه زودتر به منزل برسم و ادامه تألیفهايم را پی بگیرم.»
در راه, به بزرگی دنیا فکر مي کردم؛ به اینکه در هر گوشه ای از این دنیا کسی هست با درد و مشکل و گرفتاری خویش و هر کس برای ادامه زندگی خود می کوشد, اما کیست که به مفهوم «چرایی» زندگی خویش بیندیشد. هیچ کس به این فکر نمی کند که «چرا هستم», بلکه می اندیشد «حالا که هستم چه کنم که همیشه باشم», واي به حال ما که می کوشیم همیشه باشیم.»
نور آفتاب ظهر از آسمان نیلگون همدان بر صورت بوعلی می تابید و حکیم بزرگ کل ممالک اسلامی از میان جمعیت راه می گشود و به قصد رسیدن به کتابخانه بزرگ خویش بی قرار بود. ناگهان صدایی توجه وي را جلب کرد. مرد میانسالی در کنار معبر به پهلو روی زمین خوابیده بود و می نالید. دستار و لباسش خاکی شده بود و از درد به خود می پیچید. بوعلی نزدیک او رفت. دو زانو روی زمین نشست. دست بر پیشانی او گذاشت. نبضش را اندازه گرفت. گردنش را لمس کرد تا گرمای بدنش را اندازه بگیرد. مرد در حال احتضار بود. جمعیت بی توجه به آن دو، راه خود را طی می کرد. با سرعت, ابوعلی سینا جانب خانه را پیش گرفت تا شاید بتواند قبل از مرگ بیمار, براي وي کاری انجام دهد.
بوعلی دوان دوان برگشت. دست به پیشانی بیمار گذاشت و دوباره نبض را اندازه گرفت. بیمار را بلند کرد و به دیوار تکیه داد و آنگاه شربتی را که مهیا کرده بود, در دهان بیمار ریخت. بیمار را به حالت طاق باز برگرداند و به انتظار تأثیر دارو منتظر ماند.
ابن سينا با ارائه نظر خود درباره نحوه ارتباط و نسبت بين مفاهيم كلي مانند انسان،‌ فضيلت و جزئيات حقيقي, به يكي از پرسشهاي علماي قرون وسطي – كه در مدتي طولاني ذهن آنها را به خود مشغول كرده بود – پاسخ داد.
تأثير آراي فلسفي ابن سينا، ‌همچون آموزه هاي طبي او، ‌به جز در قلمروي اسلامي، ‌در اروپا نيز امري قطعي است.
آلبرتوس ماگنوس،‌ دانشمند آلماني فرقه دومينيكي (1200 تا 1280 ميلادي) ‌نخستين كسي بود كه در غرب, تفسير و شرح جامعي بر فلسفه ارسطو نوشت. به همين دليل بيشتر او را پايه گذار اصلي ارسطوگرايي مسيحي مي دانند.
وي كه جهان مسيحيت را با سنت ارسطويي الفت داد،‌ در شناخت آثار ارسطو سخت به ابن سينا متكي بود.
همچنين, فلسفه «ما بعد الطبيعه» ابن سينا، ‌خلاصه مطالبي است كه متفكران لاتيني دو قرن پس از او به آن رسيدند و توانستند مذاهب مختلف فلسفي را در فلسفه مدرسي هماهنگ كنند.
ابوعلي سينا در سال 428 هجري قمري – زماني كه تنها 58 سال داشت –  در حالي رخت از جهان بربست كه با اداي دين خود به دانش بشري، نامي به صلابت تمدن ايراني از خود به جاي گذاشت.

Advertisements

No comments yet»

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: