نیک صالحی

Just another WordPress.com weblog

بایگانیِ مشاهیر و مفاخر

معرفی شاعران نامدار، در قلمرو موسیقی فرهنگ عامه

مفتون
«سید بهمنیار برد خونی» متخلص به «مفتون» یکی از چکامه سرایان پر آوازه خطه گرم ساحل جنوبی است. او در سال 1276 ه ش در «برد خون» «دشتی» تولد یافت و با شاعر دوبیتی سرای دشتی و دشتستان، «فایز»، همدرد و هموطن و همراه بود.
اشعار مفتون ساده و روان و نافذ و جانسوز است. دوبیتی های او غم زمانه را از قهر طبیعت تا هجر یار و هجوم بیگانه در بر می گیرد.
اگر قمری فغان از دل بر آرد
                                      ولیکن دیده گریان ندارد
ندیده وقت ناله چشم «مفتون» 
                                 که همچون تیره باران ببارد
اشعار مفتون همواره گرمی بخش محافل هنرمندان در اجرای آواز پرشور و پر شنونده «شروه» بوده و نفس گرم شروه خوانان همواره با مفاهیم و مضامین شورانگیز اشعار مفتون پر سوز و گداز است.
سفر مشکل٬ فراق یار مشکل
                                 به ناچاری نهم این بار در دل
 ز کوه افزون بود بار فراقش
                           عجب دانم رسد «مفتون» به منزل

Advertisements

معرفی شاعران نامدار در قلمرو موسیقی فرهنگ عامه

شاعران خطه خراسان
 احمد جامی
موسیقی عرفانی «تربت جام» و بخش وسیعی از نواحی جنوب «خراسان» نمونه ای گویا و شاهدی زنده در تأثیرپذیری نغمه های محلی از شعرهای عرفانی بلندمرتبه این منطقه است. دوتار نوازان کلام و ندای درون خود را با سخنان شیوای عرفا در قالب شعر و سخنوری زینتی دو چندان می بخشند.
 در این میان، شخصیت حقیقت جوی «شیخ الاسلام احمد جامی» در تبلور هنر موسیقی محلی بسیار بارز و مؤثر بوده است؛ به طوری که یکی از مقامهای مطرح در جنوب خراسان منسوب به این عارف نامی است و در محافل مذهبی و عرفانی به «مقام احمد جامی» شهرت دارد.
احمد جامی از مخلصان کوی رحمت و محبت است. او در پی توسل و توکل به درگاه الهی پاره ای از ایام شباب را در سکوت و خلوت درون به خودسازی گذراند؛ و بعد از آن، با مدد گرفتن از آستان حق، برای ارشاد خلق به جام شتافت. جامی به القابی چون «ژنده پیل» و «شیخ جام» و «شیخ الاسلام» شهرت دارد و اشعار او جواهری ارزشمند در گنجینه هنر در میان مشتاقان و شیفتگان اوست.

علامه مجلسی صاحب كتاب بحار الانوار

ولادت:
علامه محمـدباقر مجلسـى در سال 1037 هـ.ق – یک سال قبل از مرگ شاه عباس – در خانواده اى که عالـم و فاضل پرور بود, در شهر اصفهان دیده به جهان گشـود.
پـدرش مجتهد عالیقـدر, محمد تقى مجلسـى, از علما و روحانیـون بزرگ عصر صفـوى به شمار مى رفت.
تحصیلات:
علامه از همان اوان کـودکـى زير نظر پدر دانشمند تعلیم و تربيت شد و در سایه تـوجه خـاص آن بزرگـوار، پرورش يافت و بـا هـوش سـرشار و استعداد خـدادادي و پشتکار مخصـوص به تحصیل علـوم متـداول عصـر در حـوزه علمـى اصفهان پرداخت.
با توجه به تـوانایـى ذاتـى كه داشت, در مـدت کوتاهى مراحل مختلف علمـى و تحصیلى را طى کرد و سپـس به گـردآورى علـم حـدیث و آثار اهل بیت عصمت و طهارت (ع) دل بست و تحقیق و پژوهش عمیقي در آن فـن شریف انجام داد و تلاش خود را به اين موضوع متمـرکز كرد و تمام وقتش را صـرف آن کـرد تـا اینکه منشـأ تحـولـى بزرگ در روزگـار خـود گـردید.
استادان:
علامه در دوران جـوانـى خـود از محضـر دانشمنـدان و علمـاى عالیقدري همچـون: ملا عبدالله شوشترى، شیخ عبدالله بـن جابر آملى، شیخ على جبل عاملـى و سایر بزرگان دیـن بویژه فقیه و حکیـم و محدث نامى ملا محسـن فیض کاشانى  – که در سفرى به اصفهان آمده بود و در آن دیار ماندگار شده بـود – بهره هاى کافـى برد.
شاگردان:
از شاگـردان مشهور علامه مـى تـوان میـرزا عبـدالله اصفهانى، سید هاشم بحرانى، سیـد نعمت الله جزایـرى و ملا صالح مازنـدرانـى را نام برد.
دعاى خیر پدر:
از ملا محمد تقى مجلسى, پدر علامه مجلسى,  نقل کرده اند که فرمـود: در یکـى از شبها پس از نماز شب, حالت خـوشـى به مـن دست داد که فهمیدم هر حاجتى از خدا بخـواهـم برآورده مى شود و فکر کردم، در امـور دنیا و آخرت چه چیزي از خـدا مسئلت كنم؛ ناگاه صداى گـریه محمـد بـاقـر از گهواره بلنـد شد. عرض کردم الهى به حق محمد و آل محمـد (صل الله علیه وآله) این طفل را مروج دیـن خـود و نشرکننده احکام سید رسولانت قرار بده و او را موفق کـن به تـوفیقـاتـى که انتهایـى بـراى آن نبـاشـد. شکـى نیست که دعاى والـد در حق ایـن فرزنـد شایسته مستجاب شد و به درجات عالی علمي دست یافت.
وفات:
علامه محمد باقر مجلسـى, آن محقق پـُرکار و عالـم نامـدار, پـس از عمرى پر برکت که سراسر وقف خدمتگزارى به علـم و دیـن و دانـش و فرهنگ در جهان اسلام گردید, عاقبت در سـن 73 سالگـى و در آخـریـن روزهاى ماه مبـارک رمضان سـال 1111 هـ.ق در شهر دانـش پـرور اصفهان، چشـم از جهان فرو بست و به سراى باقـى شتافت. پیکر پاک آن مرحـوم پس از تشییع باشکوه در مسجد جامع اصفهان در جـوار پدر و خـانـدان دانشمنـد مجلسـى به خـاک سپـرده شـد

سيد يحيی‌ يثربی

دكتر سيد يحيي‌ يثربي‌ سال‌ 1321 شمسي‌ در بخش‌ تكاب‌ آذربايجان‌ متولد شد. براي تحصيل‌ در حوزه علميه‌ زنجان‌ اقامت‌ كرد‌ و پس از تكميل‌ تحصيلات‌ اوليه‌ خود به‌ قم‌ عزيمت‌ كرد و از محضر حضرات‌ آيات‌: علامه‌ طباطبايي‌، منتظري‌، سبحاني‌ بهره برد.
ايشان‌ به‌ تحصيلات‌ دانشگاهي‌ هم‌ اشتغال‌ ورزيد‌ و به‌ اخذ دكترا در فلسفه‌ و حكمت‌ اسلامي‌ موفق‌ شد. آقاي‌ يثربي‌ رياست‌ دانشگاه‌ تبريز و استاد كرسي‌ فلسفه‌ و حكمت‌ اسلامي‌ است‌ و فعلاً رياست‌ دانشگاه‌ سنندج‌ را نيز بر عهده‌ دارد.
تأليفات‌ وي عبارت‎اند از: «عرفان‌ نظري»‌، «فلسفه‌ عرفان»‌، «ترجمه‌ الهيات‌ نجات‌ ابن‌سينا با مقدمه‌ و تعليقات‌»، «مفاهيم‌ فلسفي‌ در ادبيات‌ فارسي‌» و «آب‌ طربناك‌ در شرح‌ غرليات‌ حافظ‌».

مولانا جلال الدین

همایش «مولانا جلال الدین البلخی الرومی» به مـناسـبت هشـتصـدمـیـن سالگرد مولانا در بیت الحکمه تونس برگزار شد.  
به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، این همایش با سخنرانی «بوحدیبه» رئیس بیت الحکمه و مؤید سفیر کشورمان و با حضور اندیشمندانی از جمهوری اسلامی ایران، جمهوری تونس، مراکش و ایتالیا در محل سالن اجتماعات بیت‌الحکمه دوشنبه افتتاح شد.
هیئتی از اندیشمندان مولاناشناس ایرانی به سرپرستی «وزیری فرد» معاون پژوهشی و آموزشی سازمان در این همایش شرکت كردند و مقاله‎هايي ارائه دادند.
کریم زمانی، بهمن نامور مطلق، محمد صدر هاشمی و شکوه السادات خوانساری از اعضای هیئت ایرانی شرکت کننده در این همایش بودند.
شرکت‌کنندگان در این همایش در دو روز نشست علمی خود به بيان آرا و نظريه‎‎هاي خود پیرامون مولانا جلال الدین البلخی الرومی پرداختند.
این همایش با اجرای گروه موسیقی اصیل ایرانی «عرفان» و گروه موسیقی محلی آذربایجان به کار خود خاتمه داد.

آيت الله جوادی آملی

آيت‌ اللّه‌ حاج شيخ‌ عبداللّه‌ جوادي‌ آملي‌ متولد 1312 شمسي‌، پس‌ از تحصيلات‌ ابتدايي‌ وارد حوزه‌ علميه‌ آمل‌ شد و به‌ مدت‌ پنج‌ سال‌ به‌ تحصيل‌ پرداخت‌.
وي در 1329 براي‌ ادامه‌ تحصيل‌ عازم‌ حوزه‌ علميه‌ تهران‌ شد و در مدرسه‌ مروي‌ به‌ تحصيل‌ و تدريس‌ پرداخت‌ و در آنجا نزد استاداني همچون‌ آيت‌ اللّه‌ شعراني‌ و آيت‌ الله‌ قمشه‌اي‌ و آيت‌ اللّه‌ محمدتقي‌ آملي‌ شاگردي كرد.
وي در 1334 وارد حوزه‌ علميه‌ قم‌ شد و از محضر آيات‌ عظام‌: بروجردي و امام‌ خميني‌ و محقق‌ داماد و نيز علامه‌ طباطبايي‌ بهره‌ها برد.
برخي‌ از آثار علمي‌ ايشان‌ نوشته‎هاي دوره‌ اصول‌ حضرت‌ امام‌ و قسمتهايي‌ از فقه‌ آيات‌ عظام‌ بروجردي‌، امام‌ خميني‌، محقق‌ داماد و ميرزا هاشم‌ آملي‌ است. آثار معظم‌ له‌ كه منتشر شده‎اند, عبارت‎اند از:
1ـ «تحرير تمهيد القواعد»
2ـ «شرح‌ حكمت‌ متعاليه‌» (در 4 جلد)
3ـ «ده‌ مقاله‌ پيرامون‌ مبدأ و معاد»
4ـ «اسرار عبادت»
5ـ «وحي‌ و رهبري‌»
6ـ «تبيين‌ براهين‌ اثبات‌ وجود خدا» (تعالي‌ شانه)
7ـ «مباني‌ ولايت‌ فقيه»‌
8ـ «ولايت‌ فقيه‌ و رهبري‌ در اسلام»
9ـ «ولايت‌ قرآن‌»
10ـ «كرامت‌ در قرآن»
11ـ «شناخت‌شناسي‌ در قرآن»
12ـ «رسالت‌ در قرآن»
13ـ «هدايت‌ در قرآن‌»
14ـ «تفسير سوره‌ ابراهيم»
15ـ «اخلاق‌ كارگزاران‌ در حكومت‌ اسلامي‌»
16ـ «مقدمه‌اي‌ بر سرّالصلوه‌ امام‌ خميني‌ (ره)
17ـ «ياد معاد»
18ـ «ديدگاههاي‌ مختلف‌ در تفسير قرآن‌»
19ـ «شريعت‌ در آيِنه‌ معرفت»
20ـ «حكمت‌ نظري‌ و عملي‌ در نهج‌البلاغه»
21ـ «تفسير موضوعي‌ قرآن‌ مجيد» (در 5 جلد)
22ـ «سيره‌ مشترك‌ انبيا در قرآن‌ مجيد» (جلد 6 تفسير موضوعي‌)
3ـ «سيره مختص‌ انبيا در قرآن‌ مجيد» (جلد 7 تفسير موضوعي‌)
24ـ «سيره‌ رسول‌ اكرم‌ (ص‌) در قرآن‌ مجيد» (جلد 8 و 9 تفسير موضوعي‌)
25ـ «موسي‌ الكاظم‌ (ع‌) و الفلسفه الالهيه‌»
26ـ «علي‌بن‌موسي‌الرضا (ع‌) و القرآن‌ الحكيم‌»
27ـ «علي‌بن‌موسي‌الرضا (ع‌) و الفلاسفه‌ الالهيه»
28ـ «خمس‌ رسائل‌» (عربي‌)
29ـ «قدسيّه‌ الحرم‌ و امنه» (عربي)
30ـ «اسرار الصلوه‌» (عربي‌)
31ـ «صلاه‌ در 2 مجلد» (عربي‌)
32ـ «حج‌ در 3 مجلد» (عربي‌)
33ـ «جرعه‌اي‌ از بيكران‌ زمزم» (ترجمه‌ مقدمه‌ جلد 2 كتاب‌ حج)
34ـ «صهباي‌ صفا»
35ـ «زن‌ در آينه‌ جلال‌ و جمال»
36ـ «القرآن‌ مع‌الحكمه‌«
37ـ «ادب‌ نقد»
38ـ «شرح‌ پيام‌ امام‌ خميني‌ (ره) به‌ گروباچف‌» (آواي‌ توحيد)
39ـ «شرح‌ وصيت‌ امام‌ خميني‌ (ره‌‌)»
40ـ «بنيان‌ مرصوص‌ امام‌ خميني‌ (ره‌)»
41ـ «انسان‌ در اسلام»
42ـ «عرفان‌ و حماسه»
43ـ «سيره‌ فلسفي‌ علامه‌ طباطبايي‌ (ره)»
44ـ «فلسفه‌ حقوق‌ بشر»
علاوه‌ بر اين كتابها، مقاله‎ها‌ و مصاحبه‌ هاي‌ بسياري‌ از ايشان‌ در نشريه هاي‌ گوناگون‌ چاپ‌ شده‌ است‌.
معظم‌ له‌ هم‌ اكنون‌ از استادان‌ معروف‌ دوره‌ عالي‌ علوم‌ معقول‌ و منقول‌ در حوزه‌ علميه‌ قم‌ است.

مشاهير: شهيد مطهری

آیت الله مرتضی مطهری (۱۳ بهمن، ۱۲۹۸ – ۱۱ اردیبهشت، ۱۳۵۸) نویسنده و سیاستمدار معاصر ایرانی است. وی عضو هیئت مؤتلفه اسلامی و از نظريه‎پردازهای جمهوری اسلامی ایران بود که با نام «معلم شهید» هم مشهور گردید.
دوران کودکی و نوجوانی:
او در فریمان, واقع در ۷۵ کیلومتری شهر مشهد در خانواده اي اصیل و روحانی چشم به جهان می‌گشاید. پس از طی دوران طفولیت به مکتبخانه رفت و به فراگیری دروس ابتدایی می‌پردازد. در سن دوازده سالگی به حوزه علمیه مشهد عزیمت كرد و به تحصیل مقدمات علوم اسلامی اشتغال می‌ورزد.
در سال ۱۳۱۶ با وجود مبارزه شدید رضاخان با روحانیت و همچنين, مخالفت دوستان و نزدیکان، برای تکمیل تحصیلات خود عازم حوزه علمیه قم می‌شود؛ در حالی که به تازگی مؤسس آن آیت الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی دیده از جهان فروبست و ریاست حوزه را سه تن از مدرسان بزرگ آن آیات عظام: سید محمد حجت و سید صدرالدین صدر و سید محمد تقی خوانساری به عهد گرفته‌اند.
دوران جوانی:
در دوره اقامت پانزده ساله خود در قم از آیت الله العظمی بروجردی (در فقه و اصول) و امام خمینی (ره) (به مدت ۱۲ سال در فلسفه ملاصدرا و عرفان و اخلاق و اصول) و علامه سید محمدحسین طباطبايی (در فلسفه: الهیات شفای بوعلی و دروس دیگر) بهره می‌گیرد. قبل از هجرت آیت الله العظمی بروجردی به قم نیز استاد مطهری گاهی به بروجرد می‌رفت و از محضر ایشان استفاده می‌کرده است. وی مدتی نیز از آیت الله حاج میرزا علی آقا شیرازی در اخلاق و عرفان بهره‌های معنوی فراوان برده است.
از استادان دیگر استاد مطهری, می‌توان از آیت الله سید محمد حجت (در اصول) و آیت الله سید محمد محقق داماد (در فقه) نام برد.
وی در مدت اقامت خود در قم, علاوه بر تحصیل علم، در امور اجتماعی و سیاسی نیز مشارکت داشت و از جمله با فدائیان اسلام در ارتباط بوده است. در سال ۱۳۳۱ در حالی که از مدرسان معروف و از امیدهای آینده حوزه به شمار می‌رود, به تهران مهاجرت می‌کند. در تهران به تدریس در مدرسه مرویة و تألیف و سخنرانی‌های تحقیقی می‌پردازد. در سال ۱۳۳۴ اولین جلسه تفسیر انجمن اسلامی دانشجویان را استاد مطهری تشکیل داد. در همان سال تدریس خود را در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران آغاز می‌کند. در سالهای ۱۳۳۷ و ۱۳۳۸ که انجمن اسلامی پزشکان تشکیل می‌شود. استاد مطهری از سخنرانان اصلی این انجمن است و در طول سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۵۰ سخنران خاص این انجمن است که بحثهای مهمی از ایشان به یادگار مانده است.
فعالیتهای علمی – فرهنگی
در این زمان, وی به تأليف کتابي با موضوعهاي مورد نیاز جامعه و ايراد سخنرانی در دانشگاهها، انجمن اسلامی، نهضت اسلامی پزشکان، مسجد هدایت، مسجد جامع نارمک و غیره اقدام كرد و ادامه داد.
به طور کلی او که به یک نهضت اسلامی معتقد بود نه به هر نهضتی، برای اسلامی کردن محتوای نهضت جهان‎بيني (ایدئولوژیک) بسيار تلاش كرد و به تأسیس حسینیه ارشاد اقدام كرد و با کجروی‌ها و انحرافها, مبارزه سرسختانه کرد.
در سال ۱۳۴۶ به کمک چند تن از دوستان به تأسیس حسینیه ارشاد اقدام  كرد؛ به طوری که می‌توان او را بنیانگذار آن مؤسسه دانست, ولی پس از مدتی به علت تک‌روی و کارهای خودسرانه و بدون مشورت یکی از اعضای هیئت مدیره و ممانعت او از اجرای طرحهای استاد و از جمله ایجاد شورای روحانی – که کارهای علمی و تبلیغی حسینیه زیر نظر آن شورا بود – سرانجام در سال ۱۳۴۹ با وجود زحمتهاي بسياري که برای آن مؤسسه کشیده بود و امید زیادی که به آینده آن بستگي داشت؛ در حالی که در آن چند سال خون دل زیادی خورده بود, از عضویت هیئت مدیره آن مؤسسه استعفا كرد و آن را ترک كرد.
ارتباط با امام و انقلاب
اگر چه ارتباط استاد مطهری با امام خمینی (ره) پس از تبعید ایشان از ایران با نامه و غیره استمرار داشته است, ولی در سال ۱۳۵۵ موفق شد كه به نجف اشرف مسافرت كند و ضمن دیدار با امام خمینی (ره) درباره مسائل مهم نهضت و حوزه‌های علمیه با ایشان مشورت كند. پس از شهادت آیت الله سید مصطفی خمینی و آغاز دوره جدید نهضت اسلامی، استاد مطهری به طور تمام‌وقت درخدمت نهضت قرار می‌گیرد و در تمام مراحل آن نقشی اساسی ایفا می‌كند. در دوران اقامت حضرت امام در پاریس، سفری به آن دیار كرد و درباره مسائل مهم انقلاب با ایشان گفتگو می‌کند و در همین سفر امام خمینی (ره) ایشان را مسئول تشکیل شورای انقلاب اسلامی می كند. هنگام بازگشت امام خمینی به ایران مسئولیت کمیته استقبال از امام را شخصاً به عهده می‌گیرد و تا پیروزی انقلاب اسلامی و پس از آن, همواره در کنار رهبر انقلاب اسلامی و مشاوری دلسوز و مورد اعتماد برای ایشان بود.
شهادت
وی در «ساعت بیست و دو و بیست دقیقه روز  سه شنبه یازدهم اردیبهشت ماه سال ۱۳۵۸» در تاریکی شب – در حالی که از یکی از جلسه هاي فکری – سیاسی بیرون آمده بود – با گلوله گروه فرقان که به مغزش اصابت كرد, به شهادت رسيد.